Patron szkoły – Kornel Makuszyński

Pogodny, życzliwy, ustępliwy – tak wspominali Makuszyńskiego inni wybitni, polscy twórcy. Pierwsze utwory zaczął pisać, będąc dzieckiem – i nigdy nie zapomniał, jak to jest nim być. To dlatego teksty skierowane dla dzieci i młodzieży zawsze bawią, uczą i wychowują w sposób atrakcyjny dla młodego czytelnika.

Kornel Makuszyński urodził się 8 stycznia 1884 roku w Stryju. Był siódmym z kolei dzieckiem i jedynym synem Julii z Ogonowskich i Edwarda Makuszyńskiego, emerytowanego pułkownika wojsk austriackich, urzędnika galicyjskiego, pisarza gminnego kancelarii urzędu w Brzozowej koło Krosna. Ojciec zmarł, gdy Kornel miał dziesięć lat.

W latach 1898-1903 Makuszyński uczęszczał do IV Gimnazjum im. Jana Długosza we Lwowie, po czym zdał maturę. W wieku czternastu lat zaczął pisać wiersze, które w cukierni na Skarbkowskiej pokazywał Leopoldowi Staffowi. Dwa lata później lwowskie „Słowo Polskie” opublikowało jego pierwsze utwory, a sam Jan Kasprowicz nie mógł uwierzyć, że autorem utworów, które opublikował, jest wyrostek w znoszonym szkolnym mundurku. Od 1904 r. Makuszyński został recenzentem teatralnym tegoż dziennika. Na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie studiował polonistykę i romanistykę. W latach 1908-1910 pogłębiał filologię romańską na paryskiej Sorbonie.

Od 1914 do 1918 roku pisarz był prezesem Związku Literatów i Dziennikarzy Polskich w Kijowie oraz kierownikiem literackim Teatru Polskiego.

Po zakończeniu I wojny światowej Makuszyński przeniósł się do Warszawy, gdzie rozpoczął stałą współpracę z „Rzeczpospolitą”, „Warszawianką”, a następnie z „Ilustrowanym Kurierem Codziennym” i ” Kurierem Warszawskim”.

Od 1923 roku autor „Koziołka Matołka” pisywał w prasie tatrzańskiej: w „Gazecie Zakopiańskiej”, „Głosie Zakopiańskim”, w podhalańskiej edycji „ABC” (1927). Publikował w periodykach: „Zakopane” (1929, 1931, 1938), „Zakopane i Tatry” (1931, 1932) i „Młodym Taterniku” (1933, 1934). Świadczyło to o jego ogromnym zauroczeniu Zakopanem.

W 1926 roku Kornel Makuszyński otrzymał państwową nagrodę literacką za poemat „Pieśń o Ojczyźnie”, a także Złoty Wawrzyn Akademicki oraz członkostwo Polskiej Akademii Literatury. Udekorowany został Krzyżem Oficerskim (1925) i Komandorskim (1938) Orderu Odrodzenia Polski, Orderem Francuskiej Legii Honorowej (1926), Orderem Korony Rumuńskiej (1924) i Orderem Korony Włoskiej (1930).

W 1929 roku pisarz został honorowym obywatelem Zakopanego. Dobrze to świadczy o poczuciu humoru Podhalan, którzy nie brali do serca dobrodusznych uszczypliwości, jakich nie szczędził w cyklu swoich „Listów z Zakopanego”, od 1921 roku publikowanych głównie w „Rzeczpospolitej”. Według niego Zakopane to: „Wieś na wielkiej drodze od Trzaski do Karpowicza” – Trzaska i Karpowicz w latach międzywojnia byli znanymi tamtejszymi restauratorami. Ponadto: „Urok pobytu w Zakopanem na tym polega, że chodzi się tam zawsze pod górę. Niewiele miast na świecie posiada zaletę tak charakterystyczną”. A poza tym: „Z lewej Giewont, z prawej Gubałówka, a w środku deszcz…”.

Był wtedy w apogeum możliwości twórczych. Towarzyski, zamożny, kolekcjonował dzieła sztuki. Podejmował się również działalności na rzecz młodych – to z jego inicjatywy na stokach Gubałówki powstało sanatorium dla młodzieży. Pisarz inicjował też zbiórki pieniężne na sprzęt narciarski dla najbiedniejszych góralskich dzieci. Udało się zakupić 1000 par nart. W 1930 roku odbyły się w Zakopanem pierwsze zawody „O Puchar Kornela Makuszyńskiego”. Uczestniczyli w nich późniejsi mistrzowie, tacy jak Bronisław Czech czy Stanisław Marusarz. W 1937 roku przyjęto go do Polskiej Akademii Literatury.

Od 1939 roku mieszkał w Warszawie, do Zakopanego na stałe wrócił w 1944 roku.

Każdy, kto miał w rękach którąkolwiek z książek Kornela Makuszyńskiego, wie, z jakim autorem ma do czynienia. Z człowiekiem z gruntu serdecznym, życzliwie usposobionym do świata i ludzi, skorym do żartów. „Nie sposób było nie lubić Kornela ani wejść z nim w konflikty. Był bezgranicznie pogodny i ustępliwy” – odnotował Antoni Słonimski.

Najbardziej znaną i popularną książką Kornela Makuszyńskiego zostały wydane w 1933 roku „Przygody Koziołka Matołka”, do których ilustracje wykonywał Marian Walentynowicz. Zrobiły one autentyczną furorę, jak nieco później filmy Disneya. Autorzy książeczki byli zasypywani listami od rodziców, którzy w imieniu małoletnich pociech domagali się kontynuacji przygód sympatycznego, acz niekoniecznie bystrego bohatera. Po wydaniu czterech ksiąg z przygodami Koziołka, Makuszyński z Walentynowiczem dołączyli jeszcze zeszyty z parą nowych bohaterów.

W 1936 roku ukazały się podobnie zilustrowane „Awantury i wybryki małej małpki Fiki-Miki”. Małpka, wraz ze swoim przyjacielem, Murzynkiem Goga Goga, przeżywała o wiele barwniejsze przygody, choćby z tej racji, że w scenerii zagadkowo egzotycznej, kuszącej niedostępnymi na co dzień tajemnicami. Rysunki o mocno nasyconych kolorach, komentowane prostymi rymowankami, znowu zachwycały dzieci.

Kornel Makuszyński zmarł 31 lipca 1953 roku. Został pochowany na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem. W dawnym mieszkaniu pisarza, w zakopiańskiej willi „Opolanka”, znajduje się jego muzeum. Kornel Makuszyński jest patronem wielu szkół, między innymi naszej. Od 1994 roku przyznawana jest Nagroda Literacka im. Kornela Makuszyńskiego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *